Ahmed-pašina džamija

Bijela džamija, poznata i kao Ahmed-pašina džamija, predstavlja centralni sakralni objekat i jedan od najvažnijih simbola Gračanice. Podignuta je u 17. stoljeću, a njenu izgradnju inicirao je Ahmed-paša, isti vakif koji je gradu podario i Sahat-kulu, čime je definisao urbanu jezgru tadašnje čaršije. Prvobitno je bila izgrađena u klasičnom osmanskom stilu s četverostrešnim krovom i kamenom munarom, te je kroz stoljeća bila središte ne samo vjerskog, već i kulturnog života. Posebno je značajan podatak da je već u 18. stoljeću u sklopu džamije djelovala javna biblioteka, što svjedoči o ranoj prosvjetiteljskoj ulozi ovog objekta. Današnji prepoznatljiv izgled džamije rezultat je velike rekonstrukcije izvedene između 1914. i 1916. godine. Tada je tradicionalni krov zamijenjen modernijim arhitektonskim rješenjima, čime je džamija dobila monumentalniji izgled koji dominira gradskim pejzažom. Kroz historiju, njena munara je dva puta rušena – prvi put 1934. godine usljed snažnog orkanskog nevremena, a drugi put tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu 1995. godine, kada je direktno pogođena granatom. Brzom obnovom nakon rata, munari je vraćen njen vitki sjaj, a džamija je ponovo postala duhovni stub lokalne zajednice.